Εκατό χρόνια χωρίζουν το 1926 από το 2026, μια άβυσσος χρόνου που σάρωσε αυτοκρατορίες, μεταμόρφωσε την τεχνολογία και άλλαξε ριζικά τον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε τον κόσμο. Κι όμως, ανάμεσα στους θορύβους του σήμερα, κάποιες μελωδίες που γεννήθηκαν τότε μέσα από την ανάγκη, τον έρωτα ή την κοινωνική αναταραχή, εξακολουθούν να αντηχούν με την ίδια δύναμη.

Αυτά τα τραγούδια δεν επιβίωσαν απλώς ως νοσταλγικά κειμήλια μιας άλλης εποχής, αλλά ως ζωντανοί οργανισμοί που συνεχίζουν να συγκινούν, να διασκευάζονται και να βρίσκουν τη θέση τους στις ψηφιακές λίστες του 21ου αιώνα.

Καθώς γιορτάζουμε έναν αιώνα από τη δημιουργία τους, συνειδητοποιούμε ότι τα τραγούδια του 1926 δεν είναι φωνές από το παρελθόν, αλλά η απόδειξη πως η αυθεντική ανθρώπινη έκφραση διαθέτει ένα εσωτερικό ρολόι που δεν σταματά ποτέ.

Σάλα, σάλα (Μαίρη Παπαγκίκα)

Αν και το τραγούδι προϋπήρχε του 1926, ηχογραφήθηκε για πρώτη φορά στα τέλη του 1925 στην Αθήνα.

Παρά την επιτυχία του, οι στίχοι αναδιαμορφώθηκαν και το 1926, η Ελληνίδα τραγουδίστρια Μαίρη Παπαγκίκα το ηχογράφησε στη Νέα Υόρκη δίνοντάς του την τελική μορφή που γνωρίζουμε μέχρι σήμερα.

Έκτοτε τραγουδήθηκε από δεκάδες ερμηνευτές ανά τα χρόνια και έχει γίνει ένα από τα πιο εμβληματικά σμυρναίικα τραγούδια. Σύμφωνα με τα μέχρι τώρα στοιχεία, ο σκοπός ηχογραφήθηκε τέσσερις φορές στην ελληνική ιστορική δισκογραφία, στην Αθήνα και τη Νέα Υόρκη:

  1. «Σάλα, Σάλα», Γιώργος Βιδάλης, Αθήνα, 1925 (Odeon Gο 77 - GA-1036/A 154062).
  2. «Σάλα, Σάλα», Μαρίκα Παπαγκίκα, Νέα Υόρκη, 17 Νοεμβρίου 1926 (Victor CVE 36935 - 68785-A)
    «Σάλα – Σάλα (Απ’ τα γλυκά σου μάτια)», Αντώνης Νταλγκάς [Διαμαντίδης], Αθήνα 1927 (HMV BF-749 - AO 205).
  3. «Πότε μαύρα, πότε άσπρα», Γιώργος (Θεολογίτης) Κατσαρός, Κάμντεν, Νέα Υερσέη, 18 Μαϊου 1928 (Victor CVE 45053 - V-58016-B

Ένας Αητός (Γιάννης Νταλγκάς)

Το «Ένας αετός καθότανε» ή απλά «Ένας αετός» είναι ελληνικό παραδοσιακό δημοτικό τραγούδι που χορεύεται ως τσάμικο.

Η πρώτη ηχογράφηση του τραγουδιού πραγματοποιήθηκε το 1926 στη Νέα Υόρκη από τον Γιάννη Νταλγκά. Στο βιολί τον συνόδευε ο Δημήτρης Σέμσης, γνωστός και ως Σαλονικιός.

Στα Σάλωνα σφάζουν αρνιά (Γιώργος Γκρέτσης)

Το τραγούδι αναφέρεται στη Μαρία ή Μαρίτσα Πενταγιώτισσα (πραγματικό επώνυμο Δασκαλοπούλου, Πενταγιοί Φωκίδας 1821 (;)- ; 1885), την Ελληνίδα καλλονή που υπήρξε διάσημη για την ομορφιά της και τα ερωτικά της σκάνδαλα.

Η φιγούρα της αποτέλεσε πηγή έμπνευσης θεατρικών έργων (του Παύλου Νιρβάνα και του Μποστ), κινηματογραφικών ταινιών, τραγουδιών και ποιημάτων.

Το τραγούδι αν και δημώδες ηχογραφήθηκε το 1926 στη Νέα Υόρκη από τον Γιώργο Γκρέτση.

Are You Lonesome Tonight (Roy Turk & Lou Handman)

Το "Are You Lonesome Tonight?" είναι ένα τραγούδι που γράφτηκε από τους Roy Turk και Lou Handman το 1926. Ηχογραφήθηκε αρκετές φορές το 1927, πρώτα από τον Charles Hart, αλλά και με επιτυχημένες εκδόσεις από τους Vaughn De Leath, Henry Burr, και το ντουέτο των Jerry Macy και John Ryan.

Το 1950, η έκδοση Blue Barron Orchestra έφτασε στο top 20 στο chart Pop Singles του Billboard .

Τον Απρίλιο του 1960, μετά τη διετή θητεία του Έλβις Πρίσλεϊ στον Στρατό των Ηνωμένων Πολιτειών, ηχογράφησε το τραγούδι κατόπιν πρότασης του μάνατζέρ του, Συνταγματάρχη Τομ Πάρκερ. Το "Are You Lonesome Tonight?" ήταν το αγαπημένο τραγούδι της συζύγου του Πάρκερ, Μαρί Μοτ.

Someone to Watch Over Me (George Gershwin)

Το "Someone to Watch Over Me" είναι ένα τραγούδι του 1926 που συνέθεσε ο George Gershwin. Γράφτηκε για το μιούζικαλ Oh, Kay! (1926), με τον ρόλο να ερμηνεύεται αρχικά στο Μπρόντγουεϊ από την Αγγλίδα ηθοποιό Gertrude Lawrence.

Το μιούζικαλ ανέβηκε περισσότερες από 200 φορές στη Νέα Υόρκη και στη συνέχεια γνώρισε αντίστοιχη αναγνωρισιμότητα στο Λονδίνο το 1927.

Η Lawrence κυκλοφόρησε το τραγούδι ως single μεσαίου ρυθμού που ανέβηκε στο νούμερο 2 στα charts το 1927.

Το τραγούδι ηχογραφήθηκε από τον Φρανκ Σινάτρα το 1946 για το ντεμπούτο άλμπουμ του The Voice of Frank Sinatra που κυκλοφόρησε  το 1954 για την ταινία Young At Heart. Οι δημοφιλείς ηχογραφήσεις του Σινάτρα βοήθησαν στην εδραίωση του τυπικού αργού στυλ. Το "Someone to Watch Over Me" διασκευάστηκε αξιοσημείωτα και από την Έλλα Φιτζέραλντ (1950 και 1959).